Pracownicy
Umowa o pracę
Charakterystyka
Kodeks pracy przewiduje kilka rodzajów umów o pracę:
- na czas nieokreślony;
- na czas określony (np. od 1 maja 2005r. do 31 grudnia 2006r.);
- na czas wykonania określonej pracy (np. na czas do zakończenia budowy budynku mieszkalnego przy ul...);
- na czas określony obejmujący czas nieobecności innego pracownika, jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa tego pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy (tzw. umowa na zastępstwo)
- umowa o pracę na okres próbny nie przekraczający 3 miesięcy.
Rekrutacja
Kodeks pracy określa zakres informacji, których pracodawca może żądać od kandydata na pracownika w procesie rekrutacji.
W pewnych przypadkach pracodawca może żądać dodatkowych informacji, ponadto zawsze istnieje możliwość, aby pracownik przekazał mu niektóre informacje z własnej inicjatywy.
Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca ma prawo żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:
- imię (imiona) i nazwisko;
- imiona rodziców;
- datę urodzenia...
Zawarcie umowy
W niektórych przypadkach umowa o pracę powinna zawierać obok postanowień zasadniczych również rzadziej występujące. Warto również zwrócić uwagę na sformułowania wykorzystywane w umowie o pracę. Większość pracodawców traktuje umowę o pracę jako formalność, tymczasem jej postanowienia mogą mieć istotne znaczenie praktyczne.
Regulaminy
W związku z zawarciem umowy o pracę pracodawca ma obowiązek zapoznać pracownika z obowiązującymi w zakładzie pracy regulaminami.
Kodeks pracy zobowiązuje go jednak do przekazania pracownikowi również dodatkowych informacji, niektórych na piśmie.
Niezbędne będzie zatem zapoznanie pracownika z regulaminem pracy, wynagradzania czy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Pracodawca informuje ponadto pracownika na piśmie nie później niż w ciągu 7 dni od zawarcia umowy o pracę o
- obowiązującej pracownika dobowej i tygodniowej normie czasu pracy;
- częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za pracę;
- przysługującym pracownikowi wymiarze urlopu wypoczynkowego...
Telepraca
Ustawa regulująca rynek telepracy - ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. - o zmianie ustawy - Kodeks pracy, wejdzie w życie 16 października 2007 r. Telepraca przed tą datą podlegała jedynie warunkom wyznaczamy przez rynek i ogólne przepisy prawa pracy.
Telepraca to praca wykonywana regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną (przy wykorzystaniu rozwiązań technicznych, w tym urządzeń teleinformatyczne i współpracujących z nimi narzędzi programowych, umożliwiających indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności przy wykorzystaniu poczty elektronicznej).
Telepracownikiem jest pracownik, który wykonuje pracę w warunkach określonych ...
Badania lekarskie
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.
Orzeczenia te przechowuje pracodawca. W praktyce autorowi zdarzyło się uznanie przez inspektorów Inspekcji pracy orzeczeń lekarskich wystawionych pracownikowi w okresie zatrudnienia przez innego pracodawcę (w poprzedniej pracy na tym samym stanowisku) lub orzeczeń wystawionych pracownikowi zatrudnionego w tych samych warunkach w poprzednim sezonie (praca sezonowa, umowa zawierana raz w roku).
Wstępnym badaniom lekarskim podlegają:
- osoby przyjmowane do pracy;
- pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
ZUS i podatki
Pracownik po zatrudnieniu może złożyć następujące oświadczenia dla celów podatkowych:
- za dany rok zamierza opodatkować dochody łącznie z małżonkiem bądź jako osoba samotnie wychowująca dziecko;
- że pragnie w zakładzie pracy korzystać z ulgi 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (PIT-2);
- że jego miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy (dla celów ustalenia właściwych kosztów uzyskania przychodu ze stosunku pracy);
- że wnosi o pobranie zaliczek na podatek dochodowy według wyższej stawki.
Pracownik powinien podpisać również zgłoszenie do ubezpieczeń w ZUS ...
BHP
Pracownik po zatrudnieniu powinien podpisać:
- wypełnioną deklarację zgłoszeniową ZUA (w przypadku przesłania zgłoszenia do ZUS pocztą albo złożenia go w ZUS osobiście);
- wydruk z Płatnika elektronicznego dokumentu zgłoszeniowego ZUS (w przypadku przesłania zgłoszenia drogą elektroniczną).
Podpisem tym pracownik potwierdza prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych.
Zgłoszenie takie należy złożyć w terminie 7 dni od nawiązania stosunku pracy, a zatem w tym tez terminie podatnik powinien podpisać dokument zgłoszeniowy.
Ważne jest przechowywanie dokumentu zawierającego podpis pracownika potwierdzający prawdziwość danych:
- w przypadku przekazywania do Zakładu zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych w postaci dokumentu elektronicznego, zgłoszenie w postaci dokumentu pisemnego z własnoręcznym podpisem osoby zgłaszanej płatnik przechowuje przez okres 5 lat;
- w pozostałych przypadkach dokumentu zgłoszeniowego nie trzeba przechowywać, bowiem podpis pracownika znajduje się na oryginale złożonym w ZUS, jednak w praktyce warto posiadać potwierdzenie złożenia dokumentu w ZUS na wypadek zaginięcia oryginału (pocztowe ZPO albo pokwitowanie ZUS).
Akta osobowe
Zatrudniając pracownika pracodawca zakłada dla niego akta osobowe.
Może to być specjalna teczka, tzw. "teczka ABC", albo też zwykła teczka, w której dokumenty oddzielone są od siebie kartkami z literami A, B i C, na których wpisano listę ułożonych w porządku chronologicznym dokumentów.
Dokumenty zgromadzone w procesie rekrutacji należy archwizować w części A teczki. W części B - dokumenty dotyczące nawiązania stosunku pracy:
- umowę o pracę, a jeżeli umowa nie została zawarta na piśmie - potwierdzenie ustaleń co do rodzaju umowy oraz jej warunków, a także zakres czynności (zakres obowiązków), jeżeli pracodawca dodatkowo w tej formie określił zadania pracownika wynikające z umowy o pracę;
- pisemne potwierdzenie zapoznania się przez pracownika:
Rozwiązanie umowy
Istnieje kilka sytuacji, w których umowa o pracę ulega rozwiązaniu. Niektóre z nich zależą od postanowień zawartych w umowie o pracę.
Umowa o pracę rozwiązuje się:
- na mocy porozumienia stron;
- przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);
- przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);
- z upływem czasu, na który była zawarta;
- z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.
Umowa o pracę na okres próbny rozwiązuje się:
- z upływem czasu, na który była zawarta;
- przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem).
Pracownik odchodzi
W związku z odejściem pracownika niezbędne będzie dokonanie przez pracodawcę kilku czynności:
- w okresie wypowiedzenia należy doprowadzić do wykorzystania przez pracownika należnego urlopu. W przeciwnym wypadku niezbędne będzie wypłacenie mu ekwiwalentu za urlop niewykorzystany;
- w wypadku śmierci pracownika trzeba rozliczyć odprawę pośmiertną;
- w związku z zakończeniem pracy należy rozliczyć pracownika z powierzonego mu mienia;
- na wniosek pracownika niezbędne będzie poddanie pracownika okresowym badaniom lekarskim po rozwiązaniu stosunku pracy - odnośnie pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających;
- pracownik ma prawo do świadectwa pracy. Należy mu wydać je niezwłocznie, tzn. po zakończeniu pracy w ostatnim dniu pracy, chyba że zostanie uzgodniony inny termin wydania świadectwa pracy;
- wynagrodzenie należy pracownikowi wypłacić w dacie ustalonej w regulaminie wynagradzania, w zwykłym comiesięcznym terminie. Można je też wypłacić bezpośrednio w dniu ustania stosunku pracy;
- w terminie do 20-ego następnego miesiąca należy wystawić i przesłać pracownikowi i jego urzędowi skarbowemu PIT-11/8B - informację o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w danym roku podatkowym.
Autor: Artur M. Brzeziński
PIT.pl poleca
Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy2010-05-14 08:36:50
W dniu 8 kwietnia 2010 r. skończyła się pracownikowi umowa o pracę na czas określony (pracownik był zatrudniony na pełen etat z pensją 1317,00 zł brutto). Czy ekwiwalent za zaległy urlop mogę wypłacić wraz z wynagrodzeniem, czy musi on zostać...
Odpowiedź
Ewidencja czasu pracy2009-12-09 09:59:21
Czy muszę prowadzić ewidencję czasu pracy pracownika pracującego w domu? Czy wystarczy tylko potwierdzenie zalogowania się do komputera i wylogowania?
Odpowiedź
Akta osobowe2009-09-04 11:39:14
Czy zatrudniając młodocianego na umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego trzeba założyć teczkę akt osobowych ze wszystkimi dokumentami obowiązującymi normalnego pracownika?