W przypadku umów o zakazie konkurencji zawartych na okres trwania stosunku pracy pracownik nie otrzymuje żadnego dodatkowego wynagrodzenia, a jedynie wynagrodzenie wynikające z umowy o pracę.

W przypadku umów o zakazie konkurencji zawartych na okres po ustaniu stosunku pracy były pracownik powinien otrzymać:

• przez okres określony w umowie;
• określone w umowie odszkodowanie.

Odszkodowanie to nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Żadna umowa o zakazie konkurencji nie może przekraczać granic rozsądku i całkowicie pozbawiać byłego pracownika prawa do wykonywania zawodu, a odszkodowanie zawsze powinno odpowiadać w swojej wysokości zakresowi zakazu. Im większy zakaz (przedmiotowy, czasowy), tym wyższe odszkodowanie.

Odszkodowanie to nie jest wynagrodzeniem ze stosunku pracy i nie korzysta z ochrony właściwej dla wynagrodzenia ze stosunku pracy.

Odszkodowanie może być wypłacane w miesięcznych ratach, z góry za pewne okresy czy nawet z góry za pełen okres zakazu konkurencji. W razie sporu o odszkodowaniu orzeka sąd pracy.

Pracownik po ustaniu stosunku pracy nie musi informować byłego szefa o wszystkich swoich planach zawodowych. Jeżeli chce uzyskać odszkodowanie określone w umowie, powinien jedynie wykazać, że powstrzymał się od działalności konkurencyjnej.

W przypadku, gdy umowa o zakazie konkurencji dotycząca okresu po ustaniu stosunku pracy obejmuje również prawo pracodawcy do odszkodowania na wypadek naruszenia zakazu konkurencji, wówczas odszkodowania oba – należne pracownikowi i pracodawcy  - nie mogą się różnić w sposób rażący.

W sytuacji, gdy pracodawca nie wypłaci w terminie odszkodowania, zakaz konkurencji przestaje obowiązywać. Nie oznacza to jednak, ze pracownik może ujawniać w takiej sytuacji istotne informacje na temat pracodawcy, ze względu na które to informacje umowa o zakazie konkurencji została zawarta. Jeżeli jednak pracownik stosuje się do zakazu konkurencji, to zachowuje prawo do odszkodowania od pracodawcy.

W przypadku, gdy pracownik otrzymał przed śmiercią wynagrodzenie (odszkodowanie) za cały okres obowiązywania klauzuli konkurencyjnej, wówczas w braku odmiennych postanowień umownych stosowna kwota, proporcjonalnie do okresu przedterminowego wygaśnięcia umowy, podlega zwrotowi (spadkobiercy winni są zwrócić część pieniędzy byłemu pracodawcy). 

Autor: Artur M. Brzeziński

e-Porady – czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników: