Przekształcenia

Przekształcenie spółki cywilnej lub jawnej w spółkę komandytową

Spółka komandytowa umożliwia wyodrębnienie wspólników, którzy odpowiadać będą wyłącznie do określonej, deklarowanej kwoty (suma komandytowa). Jeżeli wkład takiego wspólnika (komandytariusza) jest równy sumie komandytowej, wspólnik ten nie odpowiada ponad zadeklarowaną wartość. Mając na uwadze, iż ograniczenie to dotyczy zarówno odpowiedzialności cywilnoprawnej, jak też publicznoprawnej (w tym podatkowej), prowadzenie działalności w formie spółki komandytowej może być traktowane jako metoda optymalizacji odpowiedzialności wspólników. Zarówno bowiem w spółce cywilnej jak też jawnej wspólnicy odpowiadają zawsze całym posiadanym majątkiem (w tym również prywatnym) za zobowiązania spółki.

Spółka cywilna oraz jawna może być obecnie przekształcona w spółkę komandytową na jeden z czterech poniższych sposobów:

  1. Przekształcenie w oparciu o procedury określone przepisami Kodeksu spółek handlowych
  2. Wniesienie przedsiębiorstwa spółki cywilnej lub jawnej aportem do nowozałożonej spółki komandytowej
  3. Sprzedaż posiadanego majątku lub jego części do nowozałożonej spółki komandytowej
  4. Założenie spółki komandytowej i sukcesywne przenoszenie działalności operacyjnej z dotychczasowej spółki cywilnej lub jawnej

W praktyce najczęściej występuje przekształcenie spółki cywilnej lub jawnej w oparciu o przepisy Ksh. Pozostałe metody tworzą dodatkowe koszty i jeżeli nie są one uzasadnione konkretną sytuacją podatnika, brak jest podstaw do ich stosowania.


Przekształcenie oparte o przepisy KSH

Kodeks spółek handlowych umożliwia przekształcenie każdej spółki osobowej w inną spółkę osobową. Dotyczy to równie spółki cywilnej, którą przepisy Ksh w zakresie przekształceń traktują jak spółkę jawną.

Zalety

Możliwość przekształcenia spółek cywilnej lub jawnej objęta jest sukcesją uniwersalną w przepisach prawa handlowego. Sukcesja ta odnosi się również warunkowo do decyzji administracyjnych (zezwoleń, koncesji), jak też bezwarunkowo do ciągłości określonego podmiotu w przepisach prawa podatkowego.

Zaletą jest również brak konieczności rozliczenia podatku na moment przekształcenia po stronie wspólników, a także brak obowiązku zamykania ksiąg podatkowych i związany z tym brak konieczności sporządzania sprawozdań finansowych oraz przeprowadzania inwentaryzacji.

Wady

Przekształcenie dotyczy zawsze całości majątku przekształcanego podmiotu. Nie jest możliwe wyodrębnienie w trakcie przekształcenia np. nieruchomości, które następnie przenoszone będą do majątku prywatnego dotychczasowych udziałowców.

Procedura przekształcenia

Przepisy Ksh wprowadzają standardową, złożoną procedurę przekształcenia. Obejmuje ona przygotowanie następujących dokumentów:

  • plan przekształcenia wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta;
  • uchwałę o przekształceniu spółki;
  • określenie wspólników, którzy prowadzić będą sprawy spółki i ją reprezentować;
  • zawarcie umowy spółki przekształconej;
  • dokonanie w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotychczasowych wspólników spółki cywilnej.

Jednak przy przekształceniu spółki osobowej w inną spółkę osobową można zastosować tzw. procedurę uproszczoną, jeżeli wszyscy wspólnicy spółki przekształcanej prowadzili sprawy spółki. W ramach procedury uproszczonej wystarczy przygotować wyłącznie:

  • uchwałę o przekształceniu spółki;
  • przygotowanie umowy spółki przekształconej.

Koszty przekształcenia

Koszty związane z przekształceniem to, poza wynagrodzeniem doradców, wyłącznie koszty zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym.


Przekształcenie w formie aportu

Aport prowadzonej działalności w formie spółki cywilnej lub jawnej do spółki komandytowej to nic innego jak pokrycie udziałów w spółce komandytowej. W przypadku takiego przekształcenia pamiętać jednak należy, że niezbędne jest dookreślenie podmiotu wnoszącego aport. Mogą być to bowiem zarówno wspólnicy (np. w spółce cywilnej), jak też sama spółka (np. jawna). Powstać wówczas może problem istnienia dwóch podmiotów, które wzajemnie będą powiązane udziałami. Szersze informacje o samym aporcie znajdują się w zakładce „Aport”.

Zalety

Zaletą wniesienia aportu jest krótki okres przeprowadzenia całej transakcji. Można go bowiem jednorazowo dokonać po uzyskaniu odpowiednich zgód od wierzycieli.

Wady

Aport majątku spółki cywilnej lub jawnej do spółki kapitałowej nie prowadzi do tzw. sukcesji uniwersalnej. Zarówno zatem w prawie handlowym jak też administracyjnym i podatkowym, przyjąć należy zakończenie działalności wnoszonej aportem i jej ponowne podjęcie w formie spółki kapitałowej.

Procedura

Całokształt wniesienia przedsiębiorstwa aportem można podzielić na dwie części:

  • przygotowanie spółki do aportu, w ramach którego to etapu uzyskujemy zgody na przeniesienie zobowiązań na nowy podmiot, przygotowujemy sprawozdania finansowe, zakładamy spółkę komandytową itp.
  • akt wniesienia aportu oraz zakończenie działalności dotychczasowej.

Koszty

Najistotniejszym kosztem aportu jest podatek od czynności cywilnoprawnych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, do której aport jest wnoszony. Jest on płacony od wartości obejmowanych udziałów, które co do zasady powinny odzwierciedlać wartość wnoszonego majątku. Wynosi on 0,5% kwoty obejmowanych udziałów. Przy czym nie ma znaczenia, że podatek ten został już zapłacony przy tworzeniu spółki cywilnej lub jawnej.

Pozostałe wydatki mają charakter ogólny i obejmują koszt założenia spółki komandytowej (akt notarialny) oraz jej wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego (wpis sądowy).


Sprzedaż posiadanej działalności do spółki

Sprzedaż jako forma przekształcenia działalności została szczegółowo opisana w zakładce „Sprzedaż”. Poniżej wskazane zostaną tylko aspekty istotne dla sprzedaży majątku spółki cywilnej lub jawnej do spółki komandytowej.

Zalety

Sprzedaż pozwala dostosować w czasie przychody i koszty zarówno dotychczasowej spółki (cywilnej lub jawnej) jak też nowej spółki. Umożliwia to zatem w dłuższym okresie czasu możliwość efektywnego planowania podatkowego przy jednoczesnym minimalizowaniu zbędnych przepływów pieniężnych.

Podkreślenia wymaga, iż sprzedaż majątku pomiędzy spółkami o tych samych osobach udziałowców rozliczana jest w ramach jednego źródła przychodów. Oznacza to, że udziałowiec np. spółki jawnej, jeżeli w ramach tej spółki zarachuje dochód do opodatkowania, a jednocześnie będzie miał stratę w spółce komandytowej, może co do zasady te dwie wartości (dochód i stratę) wzajemnie skompensować w rocznym rozliczeniu podatkowym.

Wady

Sprzedaż rozłożona w czasie prowadzi do ryzyka związane z określeniem jej przedmiotu jako przedsiębiorstwa albo ZCP lub poszczególnych aktywów. Ponadto przy znacznej wartości transakcji pomiędzy spółkami, może powstać obowiązek sporządzania dokumentacji cen transferowych.

Istotnym problemem przy sprzedaży majątku w spółkach osobowych jest rozliczenie transakcji w podatku dochodowym. Pamiętać bowiem należy, iż dochód rozliczany jest po stronie udziałowca, a zatem dojść może to transakcji „samym ze sobą”, jeżeli udziałowiec lub spółka będzie sprzedawała majątek do spółki, w której ta osoba również będzie udziałowcem. Wymaga to zatem uprzedniej weryfikacji rozliczeń podatkowych dla takiej transakcji.

Procedura

Poszczególne etapy sprzedaży uzależnione są od kształtowania się przychodów i kosztów spółki przekształcanej. Warto zatem przy sprzedaży przygotować harmonogram obejmujący zarówno memoriałowe kształtowanie się przychodów i kosztów w obu podmiotach, jak też strukturę przepływów pieniężnych całej transakcji.

Koszty

Przy sprzedaży koszty obejmują wydatki związane z założeniem nowej spółki oraz ewentualne podatki, takiej jak podatek dochodowy po stronie działalności oraz podatek VAT lub PCC w związku ze sprzedażą aktywów lub przedsiębiorstwa.


Sukcesywne przenoszenie działalności

Warunkiem rozważania sukcesywnego przenoszenia działalności jako formy przekształcenia jest jej specyfika. Łatwiej to zrobić w przedsiębiorstwach usługowych niż handlowych lub produkcyjnych. Z kolei w firmach handlowych decyzja ta uzależniona jest od wielkości towarów, ich rotacji oraz charakterystyki prawnej podpisanych umów z kontrahentami.

Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż metoda ta jest najtańszą formą przekształcenia, obarczoną niskim ryzykiem prawnym i podatkowym. Poza kosztami doradztwa i organizacji, całość wydatków na przekształcenie zamknie się w kwocie przeznaczonej na założenie spółki (szczegółowy cennik: www.kancelaria-initium.pl/Spółki)

Zalety

Niskie koszty oraz możliwość dopasowania czasookresu przekształcenia do preferencji przedsiębiorcy. Brak dodatkowych obciążeń podatkowych całego procesu.

Wady

Konieczność organizacyjnego przeniesienia działalności i związane z tym możliwe trudności natury operacyjnej.

Procedura

Uzależniona jest od specyfiki prowadzonej działalności, w tym struktury zobowiązań, należności itp. Warto przed podjęciem decyzji o takim przekształceniu przygotować harmonogram przekształcenia, uwzględniający poszczególne jego etapy i osoby odpowiedzialne za ich realizację.

Koszty

Poza organizacyjnymi, wyłącznie związane z zawiązaniem nowej spółki.
 

ZADAJ PYTANIE AUTOROWI

 

dr Krzysztof Biernacki
Kancelaria INITIUM Krzysztof Biernacki Doradztwo Podatkowe

e-Porady — czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Przekształcenie firmy jednoosobowej w spółkę jawną a kasy fiskalne2012-09-04 12:02:50

Przekształcam firmę jednoosobową w spółkę jawną. Co z kasami fiskalnymi? Mogą zostać stare czy konieczny jest zakup nowych?

Odpowiedź

Przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę cywilną2012-08-06 12:39:15

Jak korzystnie przekształcić jednoosobową działalność gospodarczą męża w spółkę jawną? Jakie skutki podatkowe wynikają z tego tytułu?

Odpowiedź

Przekształcenie osoby fizycznej w spółkę cywilną2010-11-15 17:21:44

Osoba fizyczna wchodzi ze swoim majątkiem firmowym do spółki cywilnej. Jak powinna przekazać ten majątek? Czy w grę wchodzi faktura VAT? Co z VAT uprzednio odliczonym?

Odpowiedź