Spółka komandytowa

Charakterystyka

Spółka komandytowa to spółka osobowa prawa handlowego mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą. Za zobowiązania spółki wobec wierzycieli odpowiada w sposób nieograniczony co najmniej jeden wspólnik zwany komplementariuszem, a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona  - jest to komandytariusz.

Zatem komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki tylko do tzw. sumy komandytowej. Może reprezentować spółkę, ale tylko jako pełnomocnik, zatem może działać jedynie w cudzym imieniu. W razie przekroczenia umocowania działać będzie odpowiadając jak komplementariusz. Komandytariusz będzie odpowiadał za zobowiązania spółki bez ograniczenia do sumy komandytowej, gdy jego nazwisko lub firma ujawnione zostanie w firmie spółki.

Komplementariusz z kolei odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem (podobnie jak wspólnik spółki jawnej). Komplementariusz reprezentuje spółkę, chyba że umowa spółki lub sąd pozbawiły go tego prawa.

Spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Wpis nie nadaje spółce osobowości prawnej, może ona jednak być podmiotem prawa i obowiązków (zdolność prawna) oraz własnym działaniem (konkretnie działaniem osób uprawnionych do reprezentowania spraw spółki) dokonywać czynności prawnych.

Jak założyć

Umowa spółki komandytowej powinna zawierać:

  • firmę i siedzibę spółki,
  • przedmiot działalności spółki,
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony,
  • oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość,
  • oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (sumę komandytową).

Umowa spółki komandytowej powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Firma spółki komandytowej powinna zawierać nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie "spółka komandytowa". Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "sp.k."
Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki komandytowej powinna zawierać pełne brzmienie firmy (nazwy) tej osoby prawnej z dodatkowym oznaczeniem "spółka komandytowa". Nie wyklucza to zamieszczenia nazwiska komplementariusza, który jest osobą fizyczną. Nazwisko komandytariusza nie może być zamieszczane w firmie spółki. W przypadku zamieszczenia nazwiska lub firmy (nazwy) komandytariusza w firmie spółki, komandytariusz ten odpowiada wobec osób trzecich tak jak komplementariusz.

Wspólnicy

Komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej. Komandytariusz jest wolny od odpowiedzialności w granicach wartości wkładu wniesionego do spółki. W przypadku zwrotu wkładu w całości albo w części odpowiedzialność zostaje przywrócona w wysokości równej wartości dokonanego zwrotu. W przypadku uszczuplenia majątku spółki przez stratę, uważa się za zwrot wkładu w stosunku do wierzycieli każdą wypłatę dokonaną przez spółkę na rzecz komandytariusza przed uzupełnieniem wkładu do pierwotnej wartości określonej w umowie spółki. Dokonanie takich wypłat nie wymaga wpisu do rejestru. Komandytariusz nie jest obowiązany do zwrotu tego, co pobrał tytułem zysku na podstawie sprawozdania finansowego, chyba że działał w złej wierze.

Obniżenie sumy komandytowej nie ma skutku prawnego wobec wierzycieli, których wierzytelności powstały przed chwilą wpisania obniżenia do rejestru. Kto przystępuje do spółki w charakterze komandytariusza, odpowiada także za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisania go do rejestru.

Zarząd

Komandytariusz nie ma prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki wymagana jest zgoda komandytariusza, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Ograniczeń w zakresie klauzuli konkurencyjnej, nie stosuje się do komandytariusza nieposiadającego prawa do prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

W przypadku zbycia ogółu praw i obowiązków komandytariusza na nabywcę nie przechodzi prawo do prowadzenia spraw.

Spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy umowy spółki albo prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki. Komandytariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik. Jeżeli komandytariusz dokona w imieniu spółki czynności prawnej, nie ujawniając swojego pełnomocnictwa, odpowiada za skutki tej czynności wobec osób trzecich bez ograniczenia; dotyczy to także reprezentowania spółki przez komandytariusza, który nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres. Postanowienia umowy niezgodne z tymi zasadami nie wywołują skutków prawnych wobec osób trzecich.

Kontrola

Komandytariusz ma prawo żądać odpisu sprawozdania finansowego za rok obrotowy oraz przeglądać księgi i dokumenty celem sprawdzenia jego rzetelności.

Na wniosek komandytariusza sąd rejestrowy może, z ważnych powodów, zarządzić w każdym czasie udostępnienie mu sprawozdania finansowego lub złożenie innych wyjaśnień, jak również dopuścić komandytariusza do przejrzenia ksiąg i dokumentów. Umowa spółki nie może wyłączyć ani ograniczyć uprawnień komandytariusza, o których mowa wyżej.

Komandytariusz z kolei nie ma prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki wymagana jest zgoda komandytariusza, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Jak zlikwidować

Rozwiązanie spółki powodują:

  • przyczyny przewidziane w umowie spółki,
  • jednomyślna uchwała wszystkich wspólników,
  • ogłoszenie upadłości spółki,
  • śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości,
  • wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika,
  • prawomocne orzeczenie sądu.

Spółkę uważa się za przedłużoną na czas nieoznaczony w przypadku, gdy pomimo istnienia przyczyn rozwiązania, przewidzianych w umowie, prowadzi ona swoją działalność za zgodą wszystkich wspólników.

Śmierć komandytariusza nie stanowi przyczyny rozwiązania spółki. Spadkobiercy komandytariusza powinni wskazać spółce jedną osobę do wykonywania ich praw. Czynności dokonane przez pozostałych wspólników przed takim wskazaniem wiążą spadkobierców komandytariusza. Podział udziału komandytariusza w majątku spółki między spadkobierców jest skuteczny wobec spółki jedynie za zgodą pozostałych wspólników.

Autor: Artur M. Brzeziński

e-Porady — czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Wspólnik spółki komandytowej a PIT2016-05-10 18:37:43

Byłam wspólnikiem spółki komandytowej. Czy powinnam to jakoś uwzględnić w moim zeznaniu podatkowym?

Odpowiedź

Podatek u źródła w spółce komandytowej2015-08-25 14:10:50

Spółka komandytowa jest producentem gier komputerowych w formie elektronicznej i dokonuje sprzedaży gier za pośrednictwem zagranicznych portali internetowych udzielając im licencji na dystrybucję gier. Kontrahenci przekazują należności pomniejszone o podatek u źródła. Wspólnikami spółki są spółki z o.o. W jaki...

Odpowiedź

Minimalna suma komandytowa2010-02-02 09:18:24

Kodeks spółek handlowych nie podaje minimalnej sumy komandytowej. Czy jakiś inny akt prawny określa wysokość minimalnej sumy komandytowej? A jeśli nie, to czy to oznacza, że KRS musi zarejestrować spółkę komandytową, w której odpowiedzialność jednego ze wspólników będzie symboliczna i...

Odpowiedź